W lutym obchodzimy Światowy Dzień Walki z Rakiem. Nowotwory złośliwe są ogromnym wyzwaniem współczesnych czasów. Chcę Was, Drodzy Rodzice i Uczniowie, zainteresować problemem raka piersi, na który chorują nie tylko kobiety ale i mężczyźni (choć znacznie rzadziej).

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. Medycyna dysponuje obecnie możliwościami rozpoznawania tej choroby w bardzo wczesnej fazie oraz skutecznym leczeniem. W przypadku rozpoznania raka piersi we wczesnej fazie istnieje możliwość mało okaleczającego, a zarazem skutecznego leczenia. Wszystkie kobiety niezależnie od wieku, które wykryły w swoich piersiach niepokojące zmiany, powinny zgłosić się do lekarza. Lęk przed rakiem może powodować opóźnienie rozpoznania i podjęcia skutecznego leczenia.

1. Co to jest rak piersi?

Słowo rak odnosi się do nowotworu złośliwego wywodzącego się z nabłonka i powstającego w narządach takich jak: piersi, płuca, wątroba, żołądek, szyjka macicy, itp. To, co różnicuje nowotwory złośliwe od łagodnych to szybki wzrost, destrukcyjne naciekanie na otaczające tkanki, wnikanie do naczyń i możliwość odległych przerzutów.

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet w naszym kraju. Polska należy do krajów o średniej zachorowalności na raka piersi. Rak piersi stanowi około 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. Każdego roku raka piersi wykrywa się u ok. 19 tysięcy Polek, z czego umiera aż ok. 6 tysięcy! Rak piersi jest pierwszą przyczyną największej liczby zgonów, wywołanych przez nowotwory złośliwe występujące u kobiet.

2. Czynniki ryzyka zachorowania.

Wyodrębniono wiele czynników, których występowanie zwiększa ryzyko zachorowania. Do tych czynników należą: wiek powyżej 50 lat (ale chorują również młodsze kobiet – nawet 20-30 – letnie), wczesne rozpoczęcie miesiączkowania, późna menopauza, bezdzietność lub pierwsza ciąża zakończona porodem po 30 r. ż., występowanie raka piersi wśród krewnych – zwłaszcza przed 50 r. ż. (ryzyko rodzinne), długotrwałe stosowanie leków hormonalnych (hormonalna terapia zastępcza), przebyty nowotwór piersi, niezdrowy styl życia.

3. Objawy raka piersi.

Większość kobiet zgłasza się do lekarza z powodu guzka w piersi. Nie wszystkie guzki mają charakter nowotworowy. Podejrzany guzek jest najczęściej: pojedynczy, nieruchomy, nieregularny, niebolesny, występujący w górnym zewnętrznym kwadrancie piersi lub centralnie. Do innych objawów należą: zmiana kształtu piersi, zmiana wyglądu skóry, zmiany w obrębie otoczki brodawki oraz brodawki (wciągnięcie lub zmiana kierunku), samoistny wyciek z brodawki, zmiany łuszczące lub wrzodziejące w obrębie brodawki lub piersi.

4. Badania profilaktyczne.

Prawidłowy schemat badań profilaktycznych dla kobiet bez objawów raka piersi i dodatkowych czynników ryzyka dostosowany jest do wieku kobiet. 

Samobadanie, czyli badanie dotykiem (palpacyjne) jest jednym z najważniejszych badań profilaktycznych, pozwalającym wcześnie wykryć zmiany w piersiach. Nic nie kosztuje, a wykonywane systematycznie jest niezwykle skuteczne. Badanie to powinno się wykonywać począwszy od 18 r. ż., (można oczywiście wcześniej) co miesiąc, najlepiej tydzień po zakończeniu miesiączki. Zachęcam wszystkie nasze uczennice, ich mamy, siostry, ciocie, babcie oraz moje koleżanki nauczycielki do samobadania piersi!

Jak wykonać samobadanie piersi? – link do filmu instruktażowego:

USG można wykonywać kobietom w każdym wieku ze skierowaniem lub jako badanie uzupełniające do mammografii. Jest ono bardzo przydatne w ocenie zmian łagodnych, a także u młodych i ciężarnych kobiet oraz podczas wykonywania biopsji diagnostycznych.

Mammografia jest badaniem radiologicznym piersi. Umożliwia wykrycie zmian o średnicy kilku milimetrów niewyczuwalnych podczas badania palpacyjnego. Pozwala określić charakter zmiany i jej umiejscowienie. Mammografia jest bezpieczna dla zdrowia. W naszym kraju każda kobieta między 50 a 69 rokiem życia otrzymuje (pisemnie lub telefonicznie) zaproszenie na badanie mammograficzne.

Proszę Was, dopilnujcie, aby Wasze mamy, babcie, ciocie korzystały z tych badań, ponieważ (niestety!) tylko 40% Polek korzysta z mammografii.

5. Rak piersi u mężczyzn.

Zjawisko to dotyczy 1% ogólnej liczby zachorowań na raka piersi. Męskie i kobiece nowotwory piersi są w zasadzie podobne. Rodzaje nowotworów, metody leczenia i wskaźniki przeżycia są takie same. Nieco inaczej wygląda diagnozowanie raka piersi u mężczyzn. Jeśli w piersi mężczyzny wyczuwalna jest jakaś nieprawidłowość, należy przeprowadzić badania diagnostyczne (włącznie z mammografią). Leczenie i rekonwalescencja są takie same jak u kobiet.

6. Jak dbać o piersi, aby były zdrowe i piękne?

Ważne jest, aby wszystkie kobiety dbały o to, aby piersi były zdrowe ale i piękne. Jak dbać o piersi? Zachęcam do obejrzenia prezentacji:

Zdrowe piersi są ok - prezentacja nr 2

Zachęcam do obejrzenia wypowiedzi eksperta:

Wykaz placówek rekomendowanych przez Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi można znaleźć na stronie:

www.bezplatnamammografia.pl